Յովհաննէս Թումանեանի ծննդեան 157-ամեակին առթիւ Հայաստանի ազգային գրադարանէն ներս տեղի ունեցաւ միջոցառում մը՝ մատենագիտական տեսութիւն եւ գրականութեան ցուցադրութիւն։ Թամանեանական մեծ ցուցասրահին մէջ բացուած էր «Թումանեանը՝ օտարալեզու թարգմանութիւններու մէջ» խորագրով գրականութեան ցուցադրութիւն, ուր ներկայացուած էին Հայաստանի ազգային գրադարանի հաւաքածոներուն մէջ առկայ Թումանեանի՝ 30-է աւելի լեզուներով թարգմանուած գործերը։ Միջոցառման բացման խօսքով հանդէս եկաւ Մատենագիտութեան եւ գրադարանագիտութեան բաժնի վարիչ Անահիտ Նալպանտեանը, ով անդրադարձաւ Յովհաննէս Թումանեանի անձնական գրադարանի հարուստ հաւաքածոյին եւ Գիրք նուիրելու տօնի կարեւորութեան։ Հանդիպման ընթացքին խօսուեցաւ Մատենագիտութեան եւ գրադարանագիտութեան բաժնի կողմէ կազմուած «Յովհաննէս Թումանեան. 1969» յոբելեանական մատենագիտութեան մասին։ Գիրքին կազմողներն են բաժնի մատենագէտներ Անոյշ Ամիրջանեանը, Օլիա Աղայեանը եւ Կարինէ Ներսիսեանը։

Օտարալեզու հատուածի պատասխանատու Կարինէ Ներսիսեանը ներկայացուց ձեռնարկին մէջ ընդգրկուած թարգմանութիւններու աշխարհագրութիւնը, օտար աղբիւրներու հաւաքագրման եւ նոյնականացման բարդութիւնները, ինչպէս նաեւ տարբեր լեզուներով նոյն ստեղծագործութիւններու տարբերակներու ճշգրտման մանրակրկիտ աշխատանքը՝ ընդգծելով Թումանեանի միջազգային ճանաչման ծաւալն ու թարգմանական ժառանգութեան նշանակութիւնը։ Անոր խօսքով՝ ձեռնարկը փաստագրօրէն կը ներկայացնէ Թումանեանի 100-ամեակի տօնակատարութիւնները՝ ընդգրկելով այդ տարուան մէջ հրատարակուած գիրքերը, պարբերական մամուլին եւ ժողովածոներուն մէջ լոյս տեսած ստեղծագործութիւնները, ինչպէս նաեւ անոր մասին հրապարակումները, հրաւիրատոմսերը, ազդագիրներն ու ծրագիրները։

Յատուկ շեշտուեցաւ Թումանեանի ստեղծագործութիւններու թարգմանութիւններու նիւթը։ Անոր գործերը յոբելեանական տարուան մէջ՝ պետական ծրագրի ծիրէն ներս, թարգմանուած են ԽԸՀՄ 15 հանրապետութիւններու գրեթէ բոլոր լեզուներով։ Թումանեանի հեքիաթները, բանաստեղծութիւններն ու քառեակները հասանելի դարձած են աշխարհի տարբեր ժողովուրդներու ընթերցողներուն՝ ռուսերէն, վրացերէն, անգլերէն, ֆրանսերէն, գերմաներէն, պելառուսերէն, ղազախերէն, ուքրաներէն, քրտերէն եւ բազմաթիւ այլ լեզուներով։ Թարգմանական աշխատանքի բարդութիւնն ու պատասխանատուութիւնը առանձնայատուկ տեղ գրաւած են մատենագիտական ուսումնասիրութեան մէջ։ Նոյն ստեղծագործութեան տարբեր լեզուներով եւ տարբեր վերնագիրներով տարբերակներու ճշգրտումը, աղբիւրներու որոնումն ու նոյնականացումը պահանջած են երկարատեւ եւ մանրակրկիտ աշխատանք։ Բացուած ցուցադրութիւնը անգամ մը եւս կը վկայէ, որ Թումանեանի ստեղծագործութիւնները կը շարունակեն միաւորել մշակոյթներ եւ սերունդներ՝ ներկայացնելով հայ գրականութիւնը համաշխարհային ընթերցողին։